English
Tư vấn nội dung
Từ ngày 01/06/2025, Nghị định 70/2025/NĐ-CP chính thức có hiệu lực, kéo theo một loạt thay đổi đáng kể về chế độ hóa đơn, sổ sách và nghĩa vụ thuế của hộ kinh doanh và cá nhân kinh doanh tại Việt Nam. Trong đó, điểm nhấn quan trọng nhất là quy định bắt buộc sử dụng hóa đơn điện tử có mã của cơ quan thuế được khởi tạo từ máy tính tiền đối với một số nhóm hộ kinh doanh có đặc điểm nhất định.
Quy định này không chỉ ảnh hưởng đến phương thức bán hàng mà còn đặt ra yêu cầu mới về trang thiết bị, nhân sự và quy trình vận hành kế toán – thuế tại chỗ. Đặc biệt, nếu không triển khai đúng và kịp thời, hộ kinh doanh có thể bị xử phạt hành chính, thậm chí bị truy thu thuế và đình chỉ hoạt động. Do đó, việc hiểu rõ và chuẩn bị sớm là điều hết sức cần thiết.
Vậy, hộ kinh doanh nào phải áp dụng quy định mới? Cách thức triển khai ra sao? Các lỗi thường gặp và lưu ý thực tiễn cần nắm? Hãy cùng Lexconsult & Cộng sự tìm hiểu chi tiết trong bài viết dưới đây.
1. Căn cứ pháp lý: Nghị định 70/2025/NĐ-CP và điểm mới so với Nghị định 123/2020/NĐ-CP
Theo Nghị định 70/2025/NĐ-CP sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định 123/2020/NĐ-CP về hóa đơn, chứng từ. Điểm mới đáng lưu ý đối với Hộ kinh doanh là:
1.1. Mở rộng đối tượng bắt buộc dùng hóa đơn điện tử từ máy tính tiền
Căn cứ Điều 8 Nghị định 70/2025/NĐ-CP có quy định đối tượng áp dụng:
8. Sửa đổi tên Điều 11 và sửa đổi, bổ sung Điều 11 như sau:
“Điều 11. Hóa đơn điện tử khởi tạo từ máy tính tiền
1. Hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh theo quy định tại khoản 1 Điều 51 có mức doanh thu hằng năm từ 01 tỷ đồng trở lên, khoản 2 Điều 90, khoản 3 Điều 91 Luật Quản lý thuế số 38/2019/QH14 và doanh nghiệp có hoạt động bán hàng hóa, cung cấp dịch vụ, trong đó có bán hàng hóa, cung cấp dịch vụ trực tiếp đến người tiêu dùng (trung tâm thương mại; siêu thị; bán lẻ (trừ ô tô, mô tô, xe máy và xe có động cơ khác); ăn uống; nhà hàng; khách sạn; dịch vụ vận tải hành khách, dịch vụ hỗ trợ trực tiếp cho vận tải đường bộ, dịch vụ nghệ thuật, vui chơi, giải trí, hoạt động chiếu phim, dịch vụ phục vụ cá nhân khác theo quy định về Hệ thống ngành kinh tế Việt Nam) sử dụng hóa đơn điện tử khởi tạo từ máy tính tiền kết nối chuyển dữ liệu điện tử với cơ quan thuế.
Cụ thể, hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh phải sử dụng hóa đơn điện tử khởi tạo từ máy tính tiền kết nối chuyển dữ liệu điện tử với cơ quan thuế trong trường hợp:
– Có mức doanh thu hằng năm từ 01 tỷ đồng trở lên: Đây là ngưỡng doanh thu bắt buộc để xác định phạm vi áp dụng. Việc tính doanh thu căn cứ vào tờ khai thuế, báo cáo doanh thu nộp cho cơ quan thuế.
– Kinh doanh bán lẻ hàng hóa, dịch vụ trực tiếp tới người tiêu dùng: Những ngành nghề có giao dịch trực tiếp với khách hàng cá nhân, người tiêu dùng cuối cùng, sẽ phải áp dụng loại hóa đơn đặc biệt này. Lý do là những nhóm này có nguy cơ cao về trốn thuế, khai thiếu doanh thu nếu không được kiểm soát qua hóa đơn điện tử. Ví dụ: Nhà hàng, quán cà phê, quán ăn nhanh; Siêu thị mini, cửa hàng tạp hóa; Tiệm cắt tóc, salon làm đẹp, tiệm giặt ủi; Cửa hàng bán lẻ thời trang, mỹ phẩm, điện thoại, điện máy;….
Việc bắt buộc áp dụng hóa đơn từ máy tính tiền giúp cơ quan thuế giám sát doanh thu phát sinh thực tế theo thời gian thực, tăng tính minh bạch và công bằng thuế.
– Có sử dụng máy tính tiền (theo khoản 2 Điều 90 Luật Quản lý thuế);
– Có quy mô về doanh thu, lao động đáp ứng từ mức cao nhất về tiêu chí của doanh nghiệp siêu nhỏ theo quy định pháp luật về hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa phải thực hiện chế độ kế toán và nộp thuế theo phương pháp kê khai và các trường hợp xác định được doanh thu khi bán hàng hóa, dịch vụ sử dụng hóa đơn điện tử có mã của cơ quan thuế khi bán hàng hóa, cung cấp dịch vụ (theo khoản 3 Điều 91 Luật Quản lý thuế).
Hóa đơn điện tử khởi tạo từ máy tính tiền kết nối chuyển dữ liệu điện tử với cơ quan thuế đảm bảo nguyên tắc sau:
– Nhận biết được hóa đơn in từ máy tính tiền kết nối chuyển dữ liệu điện tử với cơ quan thuế;
– Không bắt buộc có chữ ký số;
– Khoản chi mua hàng hóa, dịch vụ sử dụng hóa đơn (hoặc sao chụp hóa đơn hoặc tra thông tin từ Cổng thông tin điện tử của Tổng cục Thuế về hóa đơn) được khởi tạo từ máy tính tiền được xác định là khoản chi có đủ hóa đơn, chứng từ hợp pháp khi xác định nghĩa vụ thuế.
Hóa đơn điện tử khởi tạo từ máy tính tiền có các nội dung sau đây:
– Tên, địa chỉ, mã số thuế người bán;
– Tên, địa chỉ, mã số thuế/số định danh cá nhân/số điện thoại của người mua theo quy định (nếu người mua yêu cầu);
– Tên hàng hóa, dịch vụ, đơn giá, số lượng, giá thanh toán. Trường hợp tổ chức, doanh nghiệp nộp thuế theo phương pháp khấu trừ phải ghi rõ nội dung giá bán chưa thuế giá trị gia tăng, thuế suất thuế giá trị gia tăng, tiền thuế giá trị gia tăng, tổng tiền thanh toán có thuế giá trị gia tăng;
– Thời điểm lập hóa đơn;
– Mã của cơ quan thuế hoặc dữ liệu điện tử để người mua có thể truy xuất, kê khai thông tin hóa đơn điện tử khởi tạo từ máy tính tiền.
1.2. Quy định mới về cấp hóa đơn điện tử theo từng lần phát sinh
Theo khoản 2 Điều 13 Nghị định 123/2020/NĐ-CP, được sửa đổi bổ sung tại Nghị định 70/2025/NĐ-CP, hộ kinh doanh và cá nhân kinh doanh trong quá trình giải trình hoặc bổ sung hồ sơ thuế vẫn có thể được cấp hóa đơn điện tử có mã của cơ quan thuế theo từng lần phát sinh.
Việc cấp hóa đơn điện tử từng lần phát sinh được quy định kèm theo nghĩa vụ nộp thuế đầy đủ, cụ thể:
– Trường hợp cấp hóa đơn bán hàng: Người nộp thuế phải nộp đầy đủ số thuế phát sinh (gồm thuế GTGT, thuế TNCN, thuế TNDN…) hoặc các khoản thu khác nếu có theo quy định pháp luật.
– Trường hợp cấp hóa đơn GTGT: Người nộp thuế phải nộp thuế GTGT tương ứng với từng hóa đơn hoặc số thuế phát sinh phải nộp theo quy định quản lý thuế.
Nghị định 70/2025 cũng nới lỏng thời gian cấp mã hóa đơn điện tử, không còn bắt buộc phải hoàn thành trong cùng ngày. Cụ thể:
Sau khi doanh nghiệp, tổ chức, hộ hoặc cá nhân kinh doanh đã nộp đủ số thuế phải nộp, cơ quan thuế sẽ cấp mã hóa đơn trong ngày hoặc chậm nhất vào ngày làm việc kế tiếp.
Trường hợp hóa đơn điện tử đã lập theo từng lần phát sinh có sai sót, người nộp thuế có thể:
– Gửi đơn đề nghị theo Mẫu số 06/ĐN-PSĐT (Phụ lục IA) ban hành kèm theo Nghị định 70/2025/NĐ-CP.
– Được cơ quan thuế cấp hóa đơn điều chỉnh hoặc thay thế theo đúng quy định tại Điều 19 Nghị định 123/2020/NĐ-CP.
– Nghĩa vụ thuế phát sinh từ phần doanh thu tăng thêm sẽ phải nộp bổ sung đầy đủ theo quy định pháp luật quản lý thuế.
1.3. Quy định mới về thay thế, điều chỉnh hóa đơn điện tử
Căn cứ theo quy định tại khoản 22 Điều 1 Nghị định 70/2025/NĐ-CP bổ sung Điều 34a vào sau Điều 34 Nghị định 123/2020/NĐ-CP có quy định về việc xử lý hóa đơn điện tử lập sai như sau:
Nghị định 70/2025/NĐ-CP đã bổ sung Điều 34a và Điều 34b sau Điều 34 Nghị định 123/2020/NĐ-CP, quy định rõ:
Bổ sung Điều 34a và Điều 34b vào sau Điều 34 như sau:
“Điều 34a. Xử lý chứng từ điện tử đã lập
Trường hợp chứng từ điện tử đã lập sai thì tổ chức khấu trừ thuế thực hiện xử lý chứng từ điện tử đã lập theo nguyên tắc tương tự xử lý hóa đơn điện tử đã lập quy định tại Điều 19 Nghị định này. Thông báo chứng từ đã lập sai theo Mẫu số 04/SS-CTĐT Phụ lục IA ban hành kèm theo Nghị định này.
Một điểm mới đáng chú ý: Từ ngày Nghị định 70 có hiệu lực, các hóa đơn điện tử sai không được phép hủy nữa. Thay vào đó, bắt buộc phải:
– Lập hóa đơn điều chỉnh, hoặc
– Lập hóa đơn thay thế.
Các tình huống cần lập điều chỉnh hoặc thay thế hóa đơn bao gồm:
– Sai mã số thuế, số tiền, thuế suất, tiền thuế.
– Thông tin hàng hóa không đúng quy cách, chất lượng.
Lưu ý quan trọng:
– Cho phép lập 01 hóa đơn điều chỉnh/thay thế cho nhiều hóa đơn sai trong cùng tháng, cùng người mua.
– Cần có văn bản thỏa thuận giữa hai bên (nếu người mua là doanh nghiệp, tổ chức, hộ kinh doanh).
– Nếu người mua là cá nhân, phải thông báo cho người mua hoặc đăng trên website của người bán (nếu có).
Hướng dẫn kê khai và nguyên tắc xử lý hóa đơn điều chỉnh/thay thế
– Phải kê khai hóa đơn điều chỉnh hoặc thay thế theo đúng quy định của pháp luật thuế.
– Nếu hóa đơn đã xử lý bằng phương thức điều chỉnh, sau này có sai sót tiếp theo cũng phải tiếp tục điều chỉnh (không được thay thế).
– Trường hợp hóa đơn điện tử không có ký hiệu mẫu số, ký hiệu hóa đơn, số hóa đơn sai thì chỉ được lập hóa đơn điều chỉnh.
– Với phần điều chỉnh giá trị trên hóa đơn:
Điều chỉnh tăng: ghi dấu dương (+).
Điều chỉnh giảm: ghi dấu âm (-).
2. Thời hạn và lộ trình áp dụng
– Từ 01/07/2025: Bắt đầu áp dụng bắt buộc.
– Hộ kinh doanh thuộc diện áp dụng sẽ phải triển khai hệ thống máy tính tiền kết nối với cơ quan thuế, đồng thời phát hành hóa đơn điện tử có mã của cơ quan thuế ngay tại điểm bán hàng.
– Các hộ kinh doanh không thuộc diện bắt buộc vẫn được khuyến khích áp dụng, nhằm minh bạch hóa hoạt động kinh doanh và thuận lợi trong quản lý thuế.
3. Hộ kinh doanh cần làm gì để tuân thủ quy định mới?
Để đảm bảo tuân thủ đúng quy định, hộ kinh doanh cần thực hiện các bước sau:
Kiểm tra xem mình có thuộc diện bắt buộc hay không:
– Kiểm tra lại doanh thu năm gần nhất để xác định có thuộc diện áp dụng hay không;
– Tra cứu thông báo từ Chi cục Thuế địa phương hoặc Cổng thông tin của Tổng cục Thuế;
– Nếu thuộc nhóm lĩnh vực có doanh thu lớn, rất có khả năng nằm trong diện bắt buộc áp dụng.
Chuẩn bị hạ tầng công nghệ:
– Trang bị máy tính tiền phù hợp có kết nối dữ liệu với cơ quan thuế (được phê duyệt theo danh mục thiết bị hợp chuẩn);
– Tích hợp phần mềm hóa đơn điện tử được Tổng cục Thuế chấp thuận.
Đăng ký sử dụng hóa đơn điện tử có mã từ máy tính tiền với cơ quan thuế: Thực hiện thủ tục đăng ký với cơ quan thuế thông qua phần mềm khai thuế hoặc hệ thống hỗ trợ của nhà cung cấp hóa đơn điện tử.
Tập huấn hoặc thuê đơn vị chuyên môn hỗ trợ thiết lập hệ thống xuất hóa đơn đúng quy định, cần học cách sử dụng máy tính tiền và phát hành hóa đơn điện tử đúng quy định.
4. Mức phạt nếu không chấp hành
Bên cạnh đó, căn cứ khoản 4 Điều 24 Nghị định 125/2020/NĐ-CP được bổ sung bởi khoản 3 Điều 1 Nghị định 102/2021/NĐ-CP quy định như sau:
Xử phạt hành vi vi phạm quy định về lập hóa đơn khi bán hàng hóa, dịch vụ
…
4. Phạt tiền từ 4.000.000 đồng đến 8.000.000 đồng đối với một trong các hành vi sau đây:
a) Lập hóa đơn không đúng thời điểm theo quy định của pháp luật về hóa đơn bán hàng hóa, cung ứng dịch vụ, trừ trường hợp quy định tại điểm a khoản 1, khoản 3 Điều này;
b) Lập hóa đơn không theo thứ tự từ số nhỏ đến số lớn theo quy định, trừ trường hợp phạt cảnh cáo theo điểm b khoản 1 Điều này;
c) Lập hóa đơn ghi ngày trên hóa đơn trước ngày mua hóa đơn của cơ quan thuế;
d) Lập sai loại hóa đơn theo quy định của pháp luật về hóa đơn bán hàng hóa, cung ứng dịch vụ và đã giao cho người mua hoặc đã kê khai thuế, trừ trường hợp phạt cảnh cáo theo điểm c khoản 1 Điều này;
đ) Lập hóa đơn điện tử khi chưa có thông báo chấp thuận của cơ quan thuế hoặc trước ngày cơ quan thuế chấp nhận việc sử dụng hóa đơn điện tử có mã hoặc không có mã của cơ quan thuế;
e) Lập hóa đơn bán hàng hóa, dịch vụ trong thời gian tạm ngừng hoạt động kinh doanh, trừ trường hợp lập hóa đơn giao cho khách hàng để thực hiện các hợp đồng đã ký trước ngày thông báo tạm ngừng kinh doanh;
g) Lập hóa đơn điện tử từ máy tính tiền không có kết nối, chuyển dữ liệu điện tử với cơ quan thuế.
h) Lập hóa đơn không ghi đầy đủ các nội dung bắt buộc trên hóa đơn theo quy định.
Đồng thời, căn cứ khoản 5 Điều 24 Nghị định 125/2020/NĐ-CP quy định như sau:
Xử phạt hành vi vi phạm quy định về lập hóa đơn khi bán hàng hóa, dịch vụ
…
5. Phạt tiền từ 10.000.000 đồng đến 20.000.000 đồng đối với hành vi không lập hóa đơn khi bán hàng hóa, cung cấp dịch vụ cho người mua theo quy định, trừ hành vi quy định tại điểm b khoản 2 Điều này.
Theo đó, chủ hộ kinh doanh không sử dụng hóa đơn điện tử khởi tạo từ máy tính tiền kết nối chuyển dữ liệu điện tử với cơ quan thuế có thể bị phạt tiền từ 10 – 20 triệu đồng về hành vi không lập hóa đơn khi bán hàng hóa, cung cấp dịch vụ cho người mua theo quy định tại khoản 5 Điều 24 Nghị định 125/2020/NĐ-CP.
Trường hợp lập hóa đơn điện tử từ máy tính tiền không có kết nối, chuyển dữ liệu điện tử với cơ quan thuế thì bị phạt tiền từ 04 – 08 triệu đồng.
Và theo khoản 5 Điều 5 Nghị định 125/2020/NĐ-CP thì đối với cùng một hành vi vi phạm hành chính về thuế, hóa đơn thì mức phạt tiền đối với tổ chức bằng 02 lần mức phạt tiền đối với cá nhân, trừ mức phạt tiền đối với hành vi quy định tại Điều 16, Điều 17 và Điều 18 Nghị định 125/2020/NĐ-CP.
5. Lưu ý thực tiễn cho doanh nghiệp, hộ kinh doanh
Chủ động rà soát hóa đơn trước khi phát hành hoá đơn:
– Tránh lập sai các thông tin như: mã số thuế, đơn giá, thuế suất, tổng tiền thanh toán.
– Thiết lập quy trình kiểm tra nội bộ trước khi phát hành hóa đơn, nhất là đối với các hóa đơn có giá trị lớn.
Cập nhật phần mềm kế toán và hóa đơn phù hợp quy định mới:
– Nên sử dụng phần mềm hóa đơn điện tử tích hợp các chức năng điều chỉnh/thay thế phù hợp với Nghị định 70/2025/NĐ-CP.
– Đảm bảo phần mềm lưu trữ đầy đủ lịch sử xử lý hóa đơn để phục vụ việc giải trình với cơ quan thuế.
Lưu ý thời điểm nộp thuế trước khi đề nghị cấp mã:
– Đối với hóa đơn từng lần phát sinh, cơ quan thuế chỉ cấp mã khi đã nộp đủ thuế.
– Doanh nghiệp cần tính toán dòng tiền để tránh trì hoãn phát hành hóa đơn, ảnh hưởng đến việc thanh toán và công nợ với khách hàng.
Đào tạo lại bộ phận kế toán – thuế:
– Các thay đổi mới về hóa đơn điện tử có thể gây nhầm lẫn cho kế toán viên.
– Doanh nghiệp nên tổ chức đào tạo nội bộ hoặc nhờ luật sư/đơn vị tư vấn thuế hướng dẫn chuyên sâu.
Việc áp dụng hóa đơn điện tử từ máy tính tiền không chỉ là yêu cầu bắt buộc, mà còn là xu hướng hiện đại hóa trong quản lý thuế. Dù còn không ít khó khăn trong bước đầu chuyển đổi, tuy nhiên, đây là cơ hội để hộ kinh doanh nâng cao tính minh bạch, chuyên nghiệp hóa hoạt động và giảm thiểu rủi ro pháp lý.
Đừng chờ đến khi cơ quan thuế kiểm tra hay xử phạt mới bắt đầu thay đổi. Hãy chủ động chuẩn bị sớm ngay từ hôm nay, lựa chọn giải pháp hóa đơn điện tử phù hợp, và nếu cần, tìm đến đội ngũ luật sư, kế toán chuyên nghiệp để được tư vấn và hỗ trợ.
Bạn là hộ kinh doanh và đang băn khoăn không biết mình có thuộc diện bắt buộc hay không? Cần tư vấn lựa chọn phần mềm hóa đơn điện tử phù hợp? Hãy liên hệ ngay với Công ty Luật TNHH Lexconsult & Cộng sự – Đội ngũ luật sư và chuyên gia thuế của chúng tôi sẽ giúp bạn triển khai trọn gói từ A–Z, đảm bảo đúng luật và tối ưu chi phí.
Công ty Luật TNHH Lexconsult & Cộng sự
Địa chỉ: Tầng 9, Tòa nhà Diamond Plaza, 34 Lê Duẩn, phường Bến Nghé, quận 1, Tp. Hồ Chí Minh
Điện thoại: 0938 657 775
Email: lawyers@lexconsult.com.vn
Website: www.lexconsult.com.vn – www.lexconsult.vn
Xem thêm các bài viết liên quan:
Hợp tác kinh doanh bằng BCC – Giải pháp linh hoạt cho nhà đầu tư
Những điểm mới của Luật Thuế giá trị gia tăng 2024: Doanh nghiệp cần lưu ý gì từ 01/7/2025?
Cách đặt tên doanh nghiệp đúng luật & tránh trùng lặp thương hiệu
Hộ kinh doanh cá thể 2025: Điều kiện, Hồ sơ & Thủ tục đăng ký
Doanh nghiệp tạm ngừng hoạt động: Những điều không thể bỏ qua
Các mô hình đầu tư tại Việt Nam: Ưu nhược điểm & rủi ro pháp lý
Thỏa thuận bảo vệ bí mật kinh doanh, bí mật công nghệ: Nội dung và quy định pháp luật
Các trường hợp cắt giảm nhân sự khi doanh nghiệp gặp khó khăn theo quy định pháp luật
Tìm hiểu điều kiện hưởng lương hưu mới nhất theo Luật Bảo hiểm xã hội 2024
Xin nghỉ thêm sau thai sản: Có được không, cần lưu ý gì?
Lao động Việt Nam làm việc ở nước ngoài: Những ngành nghề bị cấm cần biết
Tìm hiểu thủ tục xin Giấy phép lao động tại Việt Nam
Thỏa thuận bảo vệ bí mật kinh doanh, bí mật công nghệ: Nội dung và quy định pháp luật
Lái xe chở hàng không có hóa đơn, chứng từ: Có bị xử phạt hay không?
Các vấn đề pháp lý về chơi hụi: Cần biết để tránh rủi ro
Gửi tiết kiệm thành bảo hiểm nhân thọ: Có thể đòi lại tiền không?
Tội cho vay nặng lãi theo pháp luật hiện hành: Cách nhận biết và xử lý
Người thứ ba ngay tình trong giao dịch dân sự: Khi nào được bảo vệ?
Thiệt hại tài sản vì mưa bão, lũ lụt: Quy định pháp luật về bồi thường
Các trường hợp miễn thuế thu nhập cá nhân khi mua bán đất
Ở qua đêm nhà người thân có cần khai báo cư trú không? Quy định mới nhất 2025
